پيشگفتار چاپ دوم : كتاب حاضر شرحي جامع ومبسوط درباره زندگانى ، أفكار وعقايد ومناظرات هشام بن الحكم ورواياتى است كه أو از معصوم نقل كرده است . هشام متكلم بزرگ قرن دوم هجرى ، شاگرد مبرز مكتب جعفري ، پاسدار حريم تشيع ونگهبان آستان ولايت است ، دانشمندى است جامع در علوم عقلي ونقلي ، دانشهاى عصر خود را فرا گرفت ، كتب فلسفه يونان را مطالعه كرد ودر مكتبهاى مختلف مذهبي وكلامي بررسى وتحقيق نمود ، ولى هيچ مكتبى بجز مكتب ولايت روح نقاد وپژوهشگر أو را قانع نكرد . عاشق دانش وتشنه حقيقت بود كه پس از تشرف به محضر امام صادق ( ع ) وتلمذ در مكتب آن حضرت از درياى بيكران ولايت سيراب شد وشخصيتى بزرگ وبي مانند پيدا كرد . هشام شخصي خوش قريحه ، حاضر جواب ، بديهه گو خوش بيان ومتخصص در عقايد ديني ومعارف الهى بود . در مكتب امام صادق ( ع ) ودانشگاه بزرگ جعفري شاگردان بسيارى به كسب علم وفضيلت مى پرداختند كه برخى از مورخان عدد آنان را 4000 نوشته‌اند . دانشمندانى از اين دانشگاه در رشته‌هاى فقه ، تفسير ، تاريخ أديان ، كلام وساير علوم آن عصر برخاسته‌اند . تخصص در مكتب امام صادق ( ع ) رعايت مىشد . مثلا حمران بن أعين در علم قرائت قرآن ، أبان بن تغلب در علم عربيت ، زرارة در فقه ، مؤمن طاق در كلام خدا ، طيار در جبر واختيار ، هشام بن سالم در توحيد وهشام بن الحكم در امامت ، تبحر وتخصص كامل يافته بودند وهر گاه شخصي در يكى از رشته‌هاى علوم آن زمان سؤالي مطرح مىكرد ، چه بسا امام ( ع ) پاسخ أو را به يكى از شاگردان خود كه در آن رشته مهارت داشت واگذار مىفرمود . به هر حال ، هشام بن الحكم سرآمد شاگردان مكتب جعفري بود . با اينكه جوان بود ، امام ( ع ) أو را بر ديگران مقدم مىداشت ودرباره علت احترامش مىفرمود : هشام به دل وزبان ودستش ما را يارى مىكند . هشام چنان در علم كلام وعقايد مذهبي ورزيده شده بود كه مطالب را به